Lees hier over: Geschiedenis  van het Protestantisme
in Nederland

Geschiedenis

Beknopte geschiedenis van de Hervormde Kerk in Suriname

Ontstaans geschiedenis
Op 1 mei 1668 werd Suriname voor de tweede maal door Abraham Crijnssen in bezit genomen voor Nederland.
Aan boord van zijn vloot bevond zich ook Ds. Johan Basseliers, de eerste Hervormde dominee in Suriname en daarom rekent men de Hervormde Kerk in Suriname te beginnen op 1 mei 1668.

Van Gouverneur Van Sommelsdijk kreeg Basseliers grote steun. In 1684 werd besloten tot instelling van een kerkboek, waarin aantekening zou worden gehouden van alle gedoopten, huwelijken en sterfgevallen.
Kerkdiensten werden gehouden in de bovenverdieping van het gebouw dat bestemd was voor de vergaderingen van de Raad van Politie. Dit gebouw was gevestigd in de toenmalige Oranjetuin, het huidige Kerkplein.
Ds Basseliers overleed in 1689.

In 1688, respectievelijk 1691 waren aan de boven Commewijne en de Cottica ook Hervormde Gemeenten gesticht, met eigen predikanten en kerkgebouwen. Deze gemeenten hebben bestaan tot 1757 respectievelijk 1797. Als belangrijkste reden van de sluiting kan genoemd worden de opheffing van de plantages in die regio’s.
Van 1845 tot 1853 heeft te Groningen in Saramacca ook een Hervormde gemeente bestaan, die was opgericht door de Nederlandse kolonisten die zich daar hadden gevestigd. In Nickerie was sinds 1823 de Hervormde gemeente actief, maar had min of meer een status aparte, met een eigen predikant en bestuur.Vanaf 1922 worden de diensten om de beurt verzorgd door Hervormden of Lutheranen.

Aan zending heeft de Hervormde gemeente niet veel gedaan. Toch werd in 1747 door Ds. De Ronde de slaaf Benjamin gedoopt, die daarbij de naam kreeg van Jan Jacob van Paramaribo. Vanaf het midden van de 19e eeuw werd door Ds Boekhoudt ook gepredikt in het Negerengels.

Centrumkerk
In 1810 werd besloten op initiatief van Ds van Esch om een eigen kerk te bouwen. In 1814 werd de eerste koepelkerk ingewijd op het kerkplein(oranjetuin), maar reeds in 1821 werd ze een prooi der vlammen. Kerkdiensten werden toen gehouden in gebouwen van de Lutherse Kerk, Loge Concordia en later in de Grote Stadskerk van de EBG.
In 1833 werd gestart met de bouw van de nieuwe koepelvormige kerk op dezelfde plek, die op 5 juli 1835 werd ingewijd. Her orgel dat was besteld ging verloren op zee en het nieuwe orgel werd ingewijd op 12 juli 1945. Deze werd bekostigd door Koning Willem II. De Hervormde gemeente was tot en met de onafhankelijkheid nog Staatskerk.
De Centrumkerk wordt al jaren gebruikt als Aula van de Universiteit van Suriname en heeft gediend als Parlementsgebouw bij de afkondiging van de Onafhankelijkheid van Suriname.

Sociaal, Maatschappelijk en Politiek werk.
Op het gebied van sociaal-maatschappelijke zorg is de gemeente ook actief; zo werd in 1855 het comité voor lijkbewassing opgericht, de huidige Stuiversvereniging. Nauwe samenwerking met de Evangelische Broeder Gemeente en Evangelische Lutherse Gemeente kwam tot stand bij de oprichting van Bethesda voor verzorging van melaatsen. Huize Beatrix als bejaardentehuis werd omstreeks de dertiger jaren van de vorige eeuw opgericht en Huize Margriet is van recentelijke tijd. De Hervormde kerk is mede-oprichter geweest van het Diakonessenhuis en van het Comite Christelijke Kerken.
Ook enkele dominee’s waren actief in de politiek, zo was Ds. Paap mede- oprichter van de Nationale Partij Suriname.
In de zestiger jaren van de 20e eeuw werd het vormingscentrum ‘Ons Huis’ gebouwd aan het Kerkplein.

Wijkkerken
De Gemeente heeft nu drie wijkkerken t.w Centrumkerk (Kerkplein), Bethlehemkerk(Franchepanestraat i.s.m. de Lutherse Kerk) en de Morgensterkerk ( Kwatta).
Zij participeert in de Pauluskerk te Lelydorp en de Eben Haezer kerk te Nickerie (i.s.m. de Lutheranen) door 1 dienst in de maand te verzorgen.
De huidige dominee’s zijn: Ds. Diana de Graven en Ds. Naomi Neslo-Claver.
Zij worden bijgestaan door hulp-predikanten t.w. Br. Jack Uden, Br. Jan Vos, Zr. Tjon A San en Zr. Van D’Lisle.

Bron: ‘De Hervormde Kerk van Suriname’ Tweede Herziene druk 2003. (Auteur:Dr. A. Loor)